در گزارش جدیدی که توسط کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل (UNCTAD) در سال 2024 منتشر شده، به چالشها و فرصتهای رشد پایدار در اقتصاد دیجیتال پرداخته شده است. این گزارش تأکید دارد که دیجیتالی شدن با افزایش مصرف انرژی و منابع طبیعی همراه است و نیاز به استراتژیهای جدید برای مدیریت این روندها را اجتنابناپذیر میکند.
نکات کلیدی گزارش:
- افزایش مصرف انرژی: مراکز داده و زیرساختهای دیجیتال به طور فزایندهای انرژی مصرف میکنند. پیشبینی میشود مصرف انرژی در این مراکز تا سال 2026 دو برابر شود.
- چالشهای زیستمحیطی: استفاده از منابع طبیعی و اثرات زیستمحیطی ناشی از تولید و مصرف دستگاههای دیجیتال نیاز به توجه بیشتری دارد. گزارش اشاره میکند که مصرف آب و انرژی در صنایع دیجیتال رو به افزایش است و باید به سمت روشهای پایدار حرکت کرد.
- رقابت بر سر منابع معدنی: با افزایش تقاضا برای مواد معدنی ضروری برای تولید تجهیزات دیجیتال، کشورها باید به دنبال ایجاد ارزش افزوده و کاهش وابستگی به صادرات مواد خام باشند.
- ضرورت همکاری بینالمللی: حمایت از استخراج پایدار و تأمین مواد معدنی به صورت اخلاقی و پایدار نیازمند همکاریهای بینالمللی است.
این گزارش به وضوح نشان میدهد که رشد اقتصاد دیجیتال نه تنها فرصتهای جدیدی را به وجود میآورد بلکه چالشهای جدی را نیز به همراه دارد که نیاز به مدیریت و سیاستگذاری دقیق دارد.
در ادامه گزارش UNCTAD، به بررسی راهکارهایی برای مقابله با چالشهای زیستمحیطی و اجتماعی ناشی از دیجیتالی شدن پرداخته شده است. در این بخش، چندین استراتژی برای ایجاد یک اقتصاد دیجیتال پایدار و مسئولانه پیشنهاد شده است:
- توسعه فناوریهای سبز: ایجاد و گسترش فناوریهایی که به کاهش مصرف انرژی و منابع طبیعی کمک میکنند، از جمله طراحی کارآمدتر مراکز داده و استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر.
- آموزش و آگاهی: ارتقاء آگاهی عمومی درباره اثرات زیستمحیطی دیجیتال و ترویج مصرف مسئولانه در میان کاربران و شرکتها میتواند به کاهش اثرات منفی کمک کند.
- سیاستهای حمایتی: دولتها باید سیاستهایی را تدوین کنند که به تشویق شرکتها به استفاده از شیوههای پایدار و ایجاد مشوقهای مالی برای کاهش اثرات منفی زیستمحیطی منجر شود.
- تحقیقات و نوآوری: سرمایهگذاری در تحقیقات برای شناسایی روشهای جدید و نوآورانه به منظور کاهش اثرات زیستمحیطی و افزایش بهرهوری دیجیتال.
- همکاریهای بینالمللی: ایجاد شراکتهای بینالمللی برای اطمینان از تأمین پایدار و اخلاقی منابع معدنی و حمایت از توسعه فناوریهای سبز.
در نهایت، این گزارش به دولتمردان، کارآفرینان و فعالان اقتصادی توصیه میکند که به مسائل زیستمحیطی و اجتماعی توجه جدی داشته باشند و به سمت یک مدل اقتصادی پایدار حرکت کنند که بتواند به رشد اقتصادی و حفظ محیط زیست کمک کند.